आम्हीच आपले- दासू वैद्य

वेल उजवीकडे वळली काय
आणि डावीकडे वळली काय
तिला नसतात ’डावे-उजवे’
असले तकलादू संदर्भ

लाल मातीत जन्मली म्हणून
झाडे होत नसतात श्रेष्ठ,
काळ्या मातीत
जन्मणारया झाडांनाही
लाथाडण्याची प्रथा नाही,
पावसाला मज्जाव नसतो
कोणत्याही प्रदेशात,
रस्ता भेद करीत नाही
पावला पावलात

लतादीदीच्या गाण्यात
दिसलेत का कधी
गर्वनिष्ठ भगव्या रंगाचे तरंग,
का कोणाला ऐकू आलेत
झाकीर हुसेनच्या तबल्यातून
स्वार्थी मझहबचे संकुचित शब्द

तरीही
आम्हीच आपले
एंव..तेंव,
तुझं..माझं
ढ्यॉव..ढिश्यॉव
गाय..डुक्कर
...

-दासू वैद्य

पाणवठ्यावरच्या बायकांप्रमाणे-दासू वैद्य

प्रत्येक कविता लिहीताना
मला वाटतं
कुठल्यातरी देशात
कुठल्यातरी भाषेत
नक्कीच अशी कविता लिहून झाली असेल,
मग मी नवीन असं काय लिहीणार
तरीही स्वत:ची आदळ आपट करीत
शाळकरी पोरासारखे शब्द गिरवत राहतो,
खोप्याबाहेर तोंड काढून बघणारया
पिलासारखी एक आशा असते,
कधी ना कधी
या सारख्या चेहरयाच्या कविता
एखाद्या कविसंमेलनात
अचानक एकमेकींना भेटतील,
ओळखीचं हसतील,
कविता वाचन संपल्यावर कवीलोक
मानधनाचं पाकीट सांभाळत
फ़ेसाळलेल्या ग्लासासमोर खिदळताना,
या सगळ्या सोशिक कविता
बाहेरच्या पायरयांवर बसून
एकमेकींचे हात हातात घेऊन
सुख-दु:खाचं बोलतील

पाणवठ्यावरच्या बायकांप्रमाणे

-दासू वैद्य

वाहत्या रस्त्यावर- दासू वैद्य

भला मोठा बासरयांचा गुच्छ
काठीला लावून
प्रचारकी लकेरी फ़ेकत
रस्ता ओलांडणारा विक्रेता
वाहनाच्या धक्क्याने गडबडला,
सावरताना दोन-तीन बासरया
घरंगळल्या वाहत्या रस्त्यावर,
एक वेगवान कार
सराईतपणे चिरडून गेली
रस्त्याच्या मधोमध आलेल्या बासरीला,
लन्माला  येण्याआधीच
चिरडल्या गेलेल्या
चिमुकल्या गेलेल्या
चिमुकल्या स्वरांचे मृतदेहही
हाती लागले नाहीत

अनैतिक अर्भक
रस्त्याच्या कडेला टाकून जाणारया
अपराधी आईसारखा,
बासरीवाला
पोलिसाच्या भीतीनं
गर्दीत सरकला

त्याची बासरया खोवलेली काठी
झेंडयासारखी गर्दीच्या डोक्यावर
हलताना लांबवर दिसत होती.

-दासू वैद्य

आयुष्य- दासू वैद्य

कमी तापवलं तर
नासण्याची भीती

जास्त तापवलं तर
आलेल्या दाट सायीमुळे
गुदमर होतो आयुष्याचा

विस्तवावरच ठेवलं तर
राखेशिवाय काय सापडेल?

या त्रैराशिकाच्या गोंधळात

गणित चुकलेल्या विद्यार्थ्याने
छडी खाण्यासाठी
डोळे मिटून हात पुढे करावा
तसा मी उभा आहे
पाच फ़ूट सहा इंचाच्या बाकावर.

-दासू वैद्य

वारा आल्यावर.. -दासू वैद्य

कंपनीच्या गेटवर
कामगारांचे खिसे तपासल्यासारखे
मित्र तपासतात माझ्या कवितेत तुझे संदर्भ,
मी त्यांना समजावतो
पण ऐकत नाहीत
मग मीच त्यांना चहा पाजतो..कटवतो
आणि चाचपत बसतो जुन्या दिवसांचे खिसे

मला एकदम मान्य
तू अलगद शिरलीस माझ्यात
नकळत मांजर दूधापर्यंत पोहचावं तशी,
तुझं हसणं.. बोलणं.. चालणं..
खूप वेळापूर्वी जिभेवर ठेवलेल्या
पॉपिन्सच्या गोळीसारखा
आपण विरघळून गेलो

हातावर साचलेली खडूची भुकटी
फ़ुंकत जगणारा मी
नवनवीन साबणाबरोबर
पाण्याचा धबधबा कुठून आणू?
चांगल्या चित्रपटातही
दहा मिनीटे हक्कचे म्हणून झोपणारा
तुझ्याशी तीन-तीन तास न कंटाळता
काय बोललो असेन?
बोलता-बोलता अंधार व्हायचा
पण शब्दांचे पाय कधी घसरले नाहीत

आपल्या शब्दांची टरफ़लं
अजूनही कधी-कधी उडतात
वारा आल्यावर..

-दासू वैद्य

आदिम अंधार- दासू वैद्य

अश्मयुगात,
आदिमानवाला
एक अणकुचीदार दगड सापडला
आणि दुसरे दिवशी एका गुहेत
जखमांनी सजलेल्या रक्तबंबाळ माणसाचे
एक प्रेत

या दोन घटनांचा एकमेकांशी
संबंध नाकारण्याची प्रथा
बुरशीसारखी वाढत गेली,
परिणामी गुहेतला आदिम अंधार
फ़णा आपटत गावात शिरलाय

लोक शोधतायत अडगळीत ठेवलेल्या
काठ्या-कुर्हाडी
आणि इकडे कंदिलावरची काजळी
वाढत चाललीय.

-दासू वैद्य

एका झाडाचं मनोगत-दासू वैद्य

निदान
माझे तरी परागकण
वाहून नेऊ नकोस वारया

ज्यामुले झाडात बीज तयार होईल
पेरल्या जाईल मातीत
आणि
विकसनशील प्रेमाने ओतप्रोत हात
अंकुराला गोंजारतील,
पण दुर्लक्ष करतील
हिरव्या पानांच्या सळसळण्याकडे,
पाहत बसतील
फ़ळांचे विकसनशील विकृत आकार,
मोजत राहतील
त्यातून निष्पन्न झालेलं फ़ळांचं वजन,
उत्पादन वाढवण्यासाठी
बीजावर प्रक्रिया करणारया
संस्कृतीचं झाड
व्हायचं नाहीय मला

-दासू वैद्य