नाव -सलील वाघ

तुझ्या आयुष्यात मी
माझं मन मिसळलं

तुझ्या प्रगतीत मी वर्कींग कॅपिटल

तुझ्या कथा कविता कादंब-या झाल्या
तुझ्यावर मी माझ्या आयुष्याचा सिनेमा काढला

खूप कधीतरी आपण लॉंगड्राईव्हला निघू

चार पैशे आहेत
पुरेत-पेट्रोल टाकू

काचा वर करु
एकही जोक करणार नाही

एकदम सिर्येस
जणू काही शहाणा

-सलील वाघ

पंच्याऐंशी. -सलील वाघ

तू अनंत रुपांत
येतेस कॉलेजातून
लायब्ररीतून ब्रिटीशकालीन लॅबमधून
कलरटीव्हीतून
आपली माती
आपली मानसं
मी स्वप्नं
मागितल्यावर तू
हळूच
का लाजतेस
माझे हात भाजले
माझी सायकल
पंक्चर झाली तर
तुला वाईट का वाटते
मी तुझे गाणे गातो
पिवळी तांबडी
फ़ुलं डोलतात

माझ्या दु:खांनी तू कष्टी
माझा तसा हेतू नव्हता

-सलील वाघ

सत्तावन्न -सलील वाघ

झंकारांचा शिडकावा
तुझ्या वास्तूवर
थडकून तशाच
परतल्या हाका
हात देऊन
किनारयावर घेतली
नि:शब्द हवा जंगलातली
स्तब्ध
रंगबेरंगी उजळत्या शहरात
पाठीवर हॅवरसॅक
त्यात सगळं आलं
शहरातले दिवे
माघारी
कित्येक रात्री रडले

-सलील वाघ

सतरा.- सलील वाघ

काही पानगळीची
काही पानगळ थांबलेली
वसंताच्या रस्त्याला लागलेली
वस्तुमानाची वाटणी वेगळी
प्रत्येक झाडात फांद्यांना खोडांना
पानांना
तसंच माझं इथं आहे
प्रत्येकात प्रत्येकात माझी
गुंतवणुक आहे वर्मी
ठक्क आकाशावर ठिण्ण चांदण्यांवर
शुकशुकाट दिव्यांवर
अपरात्री पसरलेल्या मैदानांवर
माणसं घरोघर गेल्यावर
आणि कोणत्यापण रस्त्यांवर
माझा जीव आहे वर्षांवर महिन्यांवर
प्रसंग कट्टे ओळखी आठवणी
आजुबाजुच्या झुडपाकुंपणाला
मंद फासलेले कडुलिंबाच्या
मंजिऱ्यांचे वास शिवाय
मोगऱ्याचेही सहनशक्तिपलिकडचे
घणाघाती घणाघाती
माझे अवयव आहेत ते
मला फुटलेले
मी त्यांना आपलं मानतो
शिवाय त्यांना मी मजकुराची
विरामचिन्हं मानतो
धाव घेतो एका विरामचिन्हाकडुन दुसऱ्या
प्रत्येकाकडुन उचल घेत
धाव घेतो धाव घेतो
उफाळुन धडपडत
गोळा करतो फेकतो गोळा करतो
माझ्या संज्ञेची खांडोळी वारंवार

धाव घेतो एका विरामातून
दुसऱ्या विरामाकडे
प्रत्येकात असतो वेग
कोंडिस्त
माझ्या अस्तित्वाचा स्फटिक
पदोपदी विरघळतो धारण होतो त्यात
निकरानी. तगमगत. मंत्रमुग्ध.

पण हवं ते मिळायला
धूळप्रमाथी पश्चिमवारा इथं ये‌ईल
तेंव्हा मी सगळ्या इथून
हायसा झालेलो असीन
माझ्यालगत बिलगुनही
अनोळखी देशात
अस्तित्वप्रमेयाची दणकट चौकट फोडून
अज्ञाताच्या अमानुष प्रांतात
फारतर माझा लवलेश
आणि मागमूस इथं उरणार
कवितांमधुन ठाय लयीत

कवितांमधून ठार लयीत
एकदा मला एक कोणतंतरी
फूल सापडलं होतं म्हणजे
ऍक्चूली फूल असं नाही
फुलासारखंच काहीतरी
ते मी तुझ्याकरता
दोनशेपानी वहीत
जपुन ठेवलवतं फार
हमसाहमशी. तू दिसताक्षणीच
शेकडो शुभवाद्यं डसली इत्यादी सगळं
मी तुला कसं कळवू कायम ठेवू
कवितेत्‍नं
माझी अस्तित्वमुळं थेट पसरलेली
माझ्यापासून जैविक शरीरानी
माझ्या उंचीत रंगात चणीत श्वसनशैलीत
रक्तगटात वीर्यपेशींत घटकात एकीकडे
माझ्या इतिहासभूगोल मूल्यांत
परंपरा सणासुदी मानस-विश्वात
एकीकडे मी आत्मसात करतो
अभिव्यक्त करतो त्या जाणीवांच्या
अंतरिक्ष खगोलात. ददातीत. शोषात.

अगदी एकूण‌एक एकूण‌एक
आणि तू तरी वेगळी कशी
तुझी सुद्धा अस्तित्वमुळं
वेगळी तरी अशीच थोड्याफार फरकानी
अशीच गेलेली सर्वकडे.....
अस्तित्वाचं केवलमूल्यं
व्यवस्थेच्या कालावधीच्या
जागतिक ना‌ईलाजाला खिळलेलं
माझ्यासारखंच एका मनुष्याचं माणसाचं

या सगळ्या पाळामुळांचे भानांचे
उंबरे ओलांडून
कसं जाता ये‌ईल
क्रांतीमान उजाडणाऱ्या भाषांमध्ये
नको असलेल्या संदर्भांना धाशा दे‌ऊन
तुझ्यापुढं निमिषात कसं हो‌ईल
माझं रूपसर्जन कवितेत्‍नं आणि -
परिक्रमेचं परिमार्जन खडानखडा?
त्यातून शिवाय हल्ली तर मी
मलाच आवडेनासा आहे
माझ्या खुनशी नजरेपास्नं
नेटानी लपवतो मी स्वत:ला
पण एक दिवस असा येणार
आणि खडसावेल मला परखड
म्हणून मी अगोदरच सगळ्या
सगळ्या संवेदना दोलायमान
पाजळून घेतोय
मांज्रीसारख्या
ह्यावर त्यावर
ओक्साबोक्शी


- सलील वाघ

.- सलील वाघ

तू आलीस
तू गेलीस
हे दोनच क्षण मी
पराकोटीचं जगलो उधारउसनवार गझला ऐकून
तुझ्या पेनचे
पडलेले टोपण
साठवून ठेवले
तुझ्या दातांच्या
वणांसकट हातांच्या
ठश्यांसकट
काळेपेन्सच्या दुकानातलं
अलौकीक अजरामर शाईपेन
फ़ुलापानांवर
आकाश
वाळवंटं
सागरं
मार्चमधल्या
गळलेल्या पानांवर
प्रतिध्वनित
खुणा
तुझ्या पेनचे टोपण
माझ्या पुराणवस्तुसंग्रहालयात
पवित्र

-सलील वाघ

सात-सलील वाघ

धूळ पडून राहु दे
धूळ नको झटकू
धुळीवरचा हक्क
ओढून नको घेऊ
पोकळीतली पोकळ स्वप्नं
पोळलेले ओठ
पोळलेले हात
धुळीचा थर
असू दे निवांत

-सलील वाघ

अभ्यंग-शमशेर बहादूर सिंग

अभ्यंग तुझ्या देहाचं
माझ्या शरीराचं

प्रत्येक सूर्योदयामध्ये
प्रत्येक सोनेरी सकाळ

तुझं अंग आहे
एका कृष्णछायेच्या
आरपार नाचणारं

झिरझिरी सूर्यद्रवामध्ये
पुन्हा पुन्हा
दर सकाळी

-शमशेर बहादूर सिंग यांच्या हिंदी कवितेचा सलील वाघ यांनी केलेला अपभ्रंश

तीन-सलील वाघ

ह्या दिवसात
कोणत्या ना कोणत्या बहाण्यानी
तू येतेस
हे मला आता नक्की माहित झालंय
कारण
प्रकाशाचा स्त्रोत
जमिनीशी
जवळजवळ एकशे ऐंशी अंशाचा कोन करतो
त्यावेळी
मऊस्मूथ मातीवर
क्षुल्लक छोट्या खडयांच्याही
सावल्या पडतात
ह्या दिवसात
तू नेमकी येतेस
हे मी अगदी ओळखलंय
कारन नवा अस्पष्ट मोहोर
थोडा थोडा कुठे ठळक तरतरीत होत असतो
आणि निसटून पडणारी पानं परस्पर
वारयानी कुठल्याकुठे दूर जातात
झाडे रस्ते ठिकाणं
यांच्या अंगाला
एक खूप मस्त वास येतो

-सलील वाघ

दोन-सलील वाघ

सगळा जमाखर्च बघण्यासाठी

जुनी कॅलेंडरं घेऊन बसल्यावर

समजतं आपण किती निरर्थक भर्कटतो

निष्पर्ण झाडांतून सरकत जाणारा चंद्र

नदीत तरंगणारी इमारतींची प्रतिबिंबं

समुद्र आकाश टेकडया विजा सूर्य तारे

भावल्यांसारखी माणसे अन पावसाळे

हे सगळेच असतात पुन्हा पुन्हा येणारे

तरी क्षणांच्या चिमटीत पकडता आलं नाही

यातलं सगळंच आपल्याला

त्यांनी एकमेकाल दिलेल्या शिव्यांचाच

आपण अभ्यास केला इमान्दारीत

उगीच जबडे दुखावले प्रश्नांच्या बडबडीनी

अन पळ काढला खरी उत्तरं आली

तेव्हा भीतीने बसून राह्यलो

कवितेच्या टिकाऊ वळचणीला

बेमालूमपणे

-सलील वाघ

अकरा-सलील वाघ

पश्चिमान आकाशाच्या आत्मियतेचे
खंडकाव्यासारखे मेन्टेन्ड लयीचे
लागोपाठ दिवस
अपरिहार्य ठळकपणे
मुद्रित झालेत माझ्यावर

दिवाळीच असं नाही
कोणताही सण असो मला
भरल्या उत्सवात कुणाचीतरी
उमाळून आठव्ण आल्यासारखी होतं
पण हे मी बदलतोय
कडेवरच्या बाळासारखं
चटकन झेपावणं मी सोडलंय
कुठंही

स्वत:पेक्षा कित्येकपट वजनाची
वस्तू नेणारया मुंगीसारखं मी
स्वत:ला ओढून खेचून आणलंय
त्या दिवसांमधून फरफटत

आता चुकूनसुद्धा मला
त्यांचा संसर्ग होता कामा नये

-सलील वाघ

आधीच्या कविता (सहासष्ट)- सलील वाघ

तू आलीस
तू गेलीस
हे दोनच क्षण मी
पराकोटीचं जगलो उधारुसनवार गझला ऐकून
तुझ्या पेनचे
पडलेले टोपण
साठवून ठेवले
तुझ्या दातांच्या
वणांसकट हातांच्या
ठश्यांसकट
काळेपेन्सच्या दुकानातलं
अलौकीक अजरामर शाईपेन
फ़ुलापानांवर
आकाश
वाळवंटं
सागरं
मार्चमधल्या
गळलेल्या पानांवर
प्रतिध्वनित
खुणा
तुझ्या पेनचे टोपण
माझ्या पुराणवस्तुसंग्रहालयात
पवित्र

-सलील वाघ

सारी डे- सलील वाघ

प्रज्ञा सांगळे (गिड्डी टिल्लू) सारा फर्नांडिझ्‌
जान्हवी टिळक अक्षदा जोशी
मनाली शर्मा हर्षदा कुमार (न्यूलिमॅरिड)
सिमरन कौर
इषिता गुहा आकांक्षा राव
प्रियंका बलदोटा
अपर्ना सेठ (काळी ब्रा)
क्रिपा सत्यनारायन आयषा बोदवानी
आबेदा डोंगरवाला अनिता गायकैवारी
समृद्धी (सॅमी) टिपानिया (लालनिप्पल)
कौसर खान इबादी
याना तिस्ता रेष्मा आनंद
लारा खन्ना मोना बोरकर
स्मिता वासन (कॅरिंग)
ऐश्वर्या तांबे (पोटाखाली तीळ)
सोहेनी जयस्वाल (बम्‌चिक्‌बम्‌)
रिचा कुलकर्नी
रसिका त्रिपाटी मालवैका रॉय
अनया (नॉट दे‌अर)
रश्मी मयूर

फ्रॉम लेफ्ट टू रा‌ईट
कॅफेकॉफीडे
स्मा‌ईल प्ली‌ई‌ईज

-सलील वाघ

तिथून पुढे- सलील वाघ

कधी आठवणीनी
पोनीटेल हेलकावत
जाणारी तू
डोळ्यासमोर आली की
एका झटक्यात शॉक सारखं
सगळं
डोळ्यापुढे तरळतं
कालपरवासारखं

कॉलेज
क्लास
परीक्षा
रिझल्ट
आयुष्य
मी
वाचन
चर्चा
वाद
पुस्तकं रॉय
आणि तत्वज्ञान

आणि ह्या सगळ्यांमधे
डेन्सर मिडियमकडून
जशा वेव्हज रिफ्लेक्ट होतात
तशा कविता
सगळंच

मुठभर हे श्वास
अजून रोखून ठेवलेत
तू आलीस की
मिळेल तो बिंदु पकडुन
पुन्हा जगायला श्रीकारापासून.

-सलील वाघ